Levensbeschouwing op de basisschool
Geef betekenis aan de wereld om je heen
Levensbeschouwing is een geweldig vakgebied. Het ondersteunt kinderen om betekenis te geven aan de wereld om hen heen. Ze staan stil bij vragen over wat zij belangrijk en waardevol vinden, en waarom ze dat vinden. Dit kunnen scholen doen vanuit hun specifieke levensbeschouwelijke visie. Bijvoorbeeld een protestants-christelijke, katholieke of islamitische visie, of vanuit een visie waarin verschillende levensbeschouwingen naast elkaar staan. Kwintessens helpt scholen om dit vak vorm te geven.
Behandel levensvragen
Bestaat God? Is er leven na de dood? Hoe kan de wereld eerlijker en mooier worden? Wie heeft een oplossing voor verdriet, en waar komt het geluk vandaan? In de methodes van Kwintessens ontdekken kinderen dat mensen verschillende antwoorden geven op dit soort vragen. Én denken ze na over hun eigen visie.
Met een open blik
Kinderen mogen zichzelf zijn, en ze mogen ontdekken dat anderen ‘mooi anders’ zijn. Een open en uitnodigende benadering is daarom belangrijk. We hoeven kinderen niet te vertellen wat ze moeten denken of geloven. We kunnen hen wel helpen bij het vormen en delen van eigen opvattingen.
Schoolbreed
De school is een geheel, van groep 1 t/m groep 8. Daarom bieden onze methodes een schoolbreed aanbod. In alle bouwen werken kinderen op hun eigen niveau met dezelfde thema’s en verhalen. Kind op Maandag en Trefwoord bieden materiaal voor elke dag of meerdere keren per week. Hemel en Aarde biedt wekelijks materiaal.
Waarom is levensbeschouwing belangrijk op school
Levensbeschouwing verrijkt het leven van kinderen. Ze leren op een onderzoekende, nieuwsgierige, open en kritische manier naar het leven kijken. Zo leren ze al op jonge leeftijd onderscheid te maken tussen echt en onecht, betrouwbaar en onbetrouwbaar, recht en onrecht enz. Dat onderscheidende vermogen is belangrijk om op een gelukkige en succesvolle manier te kunnen meedoen aan onze diverse samenleving. Daarom is levensbeschouwelijk onderwijs wezenlijk voor kinderen; niet alleen op scholen met een sterk levensbeschouwelijk profiel, maar op álle scholen.
➡️Lees hiernaast de ervaringen van leerkrachten op verschillende scholen ➡️
Doe de test en ontdek welke levensbeschouwelijke methode bij jouw school past!
Levensbeschouwing verrijkt het leven van kinderen. Het is daarom betekenisvol voor alle scholen, met en zonder levensbeschouwelijk profiel. Met drie verschillende methodes vind je bij Kwintessens altijd dé methode die past bij de visie van jouw school.
Vieringen van religieuze feestdagen of rituelen in een diverse klas: hoe ga je daarmee om?
In een diverse klas op de bassischool komen kinderen met uiteenlopende achtergronden samen. Ieder kind brengt zijn eigen verhalen, tradities en rituelen mee, die samen een kleurrijk mozaïek vormen. Juist in het kader van levensbeschouwing biedt dit een unieke kans om kinderen niet alleen te leren over de tradities van anderen, maar ook om respect, nieuwsgierigheid en verbinding te stimuleren.
Hoe ontwikkel je binnen het schoolteam een gezamenlijke visie op levensbeschouwing?
Misschien herken je het wel: het begin van een gesprek over jullie levensbeschouwelijk onderwijs in het team. Er worden vraagtekens gezet bij het vertellen van een Bijbelverhaal en of er überhaupt nog iets met levensbeschouwing moet worden gedaan binnen de school. Daarnaast verandert niet alleen de leerlingenpopulatie, maar ook de diversiteit binnen het schoolteam zelf. Dit betekent iets voor het levensbeschouwelijk onderwijs.
Samen kleur geven aan een identiteitsrijke school
Je school gaat fuseren met een andere school. Hoe zorg je ervoor dat jullie nieuwe school een inclusieve plek wordt, waar alle teamleden, leerlingen én ouders zich thuis kunnen voelen? En waar vieringen, rituelen en levensbeschouwelijk onderwijs betekenisvol zijn voor iedereen?
Verhalen als wereld om te ontdekken
Kwintessens staat voor een narratieve aanpak: een aanpak waarin verhalen een belangrijke rol spelen. In een verhaal krijgen kinderen de kans om zich te verplaatsen in andere levens en andere omgevingen. Tegelijk kunnen ze gevoelens en vragen tegenkomen waar ze zelf ook mee te maken hebben. Verhalen kunnen een spiegel zijn voor jezelf en een venster naar anderen. En verhalen kunnen je op het spoor brengen van een werkelijkheid die mensen nauwelijks kunnen bevatten.
Verhalen openen een wereld waarin veel te ontdekken en te beleven valt. Sommige dingen zijn niet precies uit te leggen, maar je kunt er wél over vertellen.
We gebruiken verhalen als bron voor vragen en gedachten. Uitspraken en gebeurtenissen in de verhalen kunnen kinderen helpen om te onderzoeken wat voor hen waardevol en belangrijk is. Ook gebruiken we de verhalen als een oefenomgeving van het leven: door zich te verplaatsen in personen en situaties uit de verhalen, onderzoeken kinderen welke gevolgen bepaalde keuzes kunnen hebben.
Bronverhalen, zoals verhalen uit de Bijbel, hebben een lange geschiedenis. Steeds opnieuw hebben mensen ze verteld en toegepast op hun eigen leven in hun eigen tijd. Dat vraagt om een zorgvuldige omgang met de verhalen, en ook om verbeeldingskracht en creativiteit. Een team van deskundigen ontwikkelt het lesmateriaal zo, dat je als leerkracht gemakkelijk met deze verhalen kunt werken – ook als je er zelf niet zo in thuis bent.
De kracht van verhalen vertellen
Levensbeschouwing en verhalen: ze kunnen niet zonder elkaar. Sterker nog: verhalen zijn de beste manier om levensbeschouwing te geven aan je leerlingen. Júist in een tijd waarin kinderen overladen worden met (visuele) prikkels via tablets, telefoons, en filmpjes op het digibord, is verhalen vertellen heel belangrijk. Je legt een basis voor het creëren van ‘het eigen verhaal’ van het kind.
Wat doet het vak levensbeschouwing met een leerling?
Levensbeschouwing gaat over de grote én kleine vragen van het leven. In de les levensbeschouwing krijgen kinderen ruimte om te denken, te voelen, te vragen én te delen. Niet om hen een kant-en-klare mening aan te reiken, maar juist om hen te helpen hun eigen kijk op het leven te ontwikkelen.
Wat heeft een leerlingen aan het vak levensbeschouwing op lange termijn?
Levensbeschouwing op de basisschool is geen extraatje. Het is een essentieel onderdeel van de brede ontwikkeling van kinderen. In dit vak leren ze meer dan alleen over religies of overtuigingen – ze leren nadenken over het leven, zichzelf en de wereld om hen heen. Die basis is van onschatbare waarde, nu en later.
Zo geef je levensbeschouwing op een gemengde school of in een diverse klas
In steeds meer klassen komen kinderen samen met uiteenlopende achtergronden, levensvisies en overtuigingen. Dat is rijk en waardevol, maar kan in het vak levensbeschouwing ook vragen oproepen, zoals ‘Hoe geef je les over zingeving en levensvragen als niet iedereen hetzelfde gelooft, of helemaal niets gelooft?’ Of ‘Is levensbeschouwing eigenlijk alleen bedoeld voor religieuze scholen?’ en ‘Hoe zorg je voor een open sfeer waarin elk kind zich veilig en gezien voelt?’
Levensbeschouwing als brug tussen sociaal-emotioneel leren en burgerschap
Op school draait het allang niet meer alleen om sommen en spelling. We bereiden kinderen ook voor op het leven: wie ben ik, hoe ga ik met anderen om, en wat vind ik belangrijk? Daarom besteden scholen steeds meer aandacht aan sociaal-emotioneel leren (SEL) en burgerschapsonderwijs. En terecht. Maar... zonder levensbeschouwing blijft een belangrijk stuk van de puzzel liggen.
Inspiratie voor lessen
Levensbeschouwing lastig, of een ver van je bed show? Met deze inspiratie niet meer! Op deze pagina vind je concrete, laagdrempelige tips om vandaag nog aan de slag te gaan met levensbeschouwing in jouw klas. Door levensbeschouwing te koppelen aan andere domeinen of vakgebieden, zoals taal of kunst, krijgt je onderwijs nog meer betekenis.
Persoonlijk advies over een passende levensbeschouwelijke lesmethode voor jouw school?
Onze diverse lesmethodes bieden volop mogelijkheden om levensbeschouwing te combineren met andere vakken en onderwerpen. Twijfel je welke lesmethode het meest geschikt is voor jouw school? Vraag een persoonlijk adviesgesprek aan en een van onze relatiebeheerders belt je terug.