‘Blijf altijd nieuwsgierig naar elkaar’
Levensbeschouwing op een samenwerkingsschool
Van drie scholen met verschillende grondslagen één school maken, dat is op z’n zachtst gezegd een uitdaging. Mienskipsskoalle De Legeaën lukte het. Al zes jaar vormt de bijzonder neutrale school het hart van de gemeenschap in de kleine dorpen van het Friese De Lege Geaën. Directeur Petra Ypma: 'Je moet samen een visie op onderwijs vormen, maar óók op identiteit.'
Fan, foar en mei elkoar is de missie van De Legeaën. Dat dit geen loze woorden zijn, blijkt uit hoe de school de zoektocht naar identiteit aanpakte. Petra: 'We zijn een streek van lintdorpen, de drie oorspronkelijke scholen lagen op een rij. De middelste was openbaar, de andere twee christelijk. De vraag is dan: hoe gaan we hier samen, in een nieuw gebouw, vorm aan geven? Welke visie hebben we op onderwijs, maar ook welke visie hebben we op identiteit?' Voor dit traject roepen de scholen de hulp in van een onderwijsadviseur. De onderwijsteams, MR’en, ouders en ook dorpsbewoners denken actief mee. Petra was op dat moment nog niet betrokken, maar weet uit verhalen hoe waardevol dit proces was. 'Je kon aangeven wat je graag wilde terugzien in de nieuwe school. Het doet nogal wat met ouders als je bewust kiest voor een christelijke of openbare school en dit wordt opeens één.' Ook voor kinderen was het wennen. 'In sommige groepen kostte de groepsvorming veel tijd.'
Visie op levensbeschouwing
De nieuwe identiteit werkt door in de visie op levensbeschouwing van De Legeaën. 'Voor mij is levensbeschouwing de kijk op de wereld en hoe je met elkaar omgaat', legt Petra uit. 'We willen kinderen het brede perspectief meegeven. Kinderen bewustmaken dat er verschillende geloven en stromingen zijn en welke tradities hierbij horen. Ik denk dat het belangrijk is om kinderen nieuwsgierig te maken. Kinderen zijn dit van nature, maar dit moet je wel vasthouden. Anders beland je in vooroordelen, terwijl het juist goed is dat je met een open blik de wereld in kijkt. Daarin is levensbeschouwing een prachtig voorbeeld. Want misschien geloof je allemaal wel of niet in dezelfde god, iedereen doet het op z’n eigen manier. Niets is goed of fout. We leren kinderen: elk perspectief is waardevol en het doet iets met de ander als je écht luistert.'
We leren kinderen dat elk perspectief waardevol is
Aandacht voor de wereld
De Legeaën werkt met de methode Trefwoord om levensbeschouwing in de klas vorm te geven. Petra legt uit waarom het goed past: 'De verhalen en thema’s nodigen uit tot gesprek over zingeving, normen en waarden. Daarbij is er aandacht voor verschillende religieuze en levensbeschouwelijke tradities, waaronder het christendom, dat in de lokale context van onze school een rol speelt. Tegelijk vinden we het belangrijk dat leerlingen kennismaken met een breder wereldbeeld. Daarom maken we, naast Trefwoord, gebruik van aanvullende materialen en inspiratiebronnen over wereldgodsdiensten en diverse culturele perspectieven.'
Bronnenboek
Petra ziet Trefwoord vooral als een bronnenboek. 'De thema’s vind ik mooi en deze neem ik altijd mee in onze schoolnieuwsbrief. Met eigen nuances. Zoals het leefwereldverhaal in Trefwoord ook doet, link ik het Bijbelverhaal aan perspectieven in de wereld. Dit voorjaar is het thema Groeikracht. Ik zeg dan niet "het paasverhaal staat centraal". Maar aan de hand van de tegenslagen die Jezus tegenkwam, leg ik uit dat groeien niet vanzelf gaat.'
Gesprek
Vanuit haar bijzonder neutrale identiteit draagt De Legeaën geen specifieke levensbeschouwelijke overtuiging uit. Petra: 'Binnen het team is er ruimte voor ieders persoonlijke overtuiging. Teamleden die zich minder herkennen in bepaalde levensbeschouwelijke verhalen kunnen dit bespreken, zodat een collega de betreffende activiteit of les eventueel kan overnemen. We hechten veel waarde aan open communicatie, zowel binnen het team als met ouders, over wat we wel en niet doen in de klas en tijdens vieringen. Onze identiteitscommissie, bestaande uit twee ouders en twee teamleden, ondersteunt de school hierin.'
Nieuwe tradities
Als het gaat om feesten werkt De Legeaën hard aan het opbouwen van nieuwe tradities. 'In onze vieringen komen altijd drie kenmerken van onze school terug: mienskip (gemeenschapszin), identiteit (het brede perspectief) en meertaligheid.' De komende paasviering is een mooi voorbeeld. 'We starten met paaseieren zoeken in de tuin van de huisarts – een traditie van de voorheen openbare school. Dan wordt het paasverhaal passend verteld en is er een picknick voor de hele school. We lezen het prentenboek van Trefwoord en sluiten af met een knutselactiviteit.
Tip
Petra heeft een belangrijk advies voor scholen die voor een fusie staan. “In onderwijs willen we het allerbeste voor het kind. Daarvoor hoeft godsdienst of identiteit niet in de weg te staan. Wees daarom nieuwsgierig naar elkaars perspectief. Blijf in gesprek, zonder te oordelen. Dan zul je merken dat er iets is dat jullie allemaal raakt en wat je verbindt. Met dat vertrekpunt kun je verder. Die nieuwsgierigheid is denk ik het allerbelangrijkst.”
Het draait om de kracht van nieuwsgierig zijn
Vraag een gratis proefnummer van Trefwoord aan!
Nieuwsgierig geworden naar het lesmateriaal van Trefwoord? Vraag dan gratis en vrijblijvend een proefnummer aan. Zo kun je zelf ontdekken wat de lesmethode te bieden heeft en hoe je het materiaal kunt gebruiken om te integreren met het lesprogramma op jouw school.