‘Met levensbeschouwing poot je zaadjes voor later’
Lesgeven aan 36 kinderen? In een jaar waarin het leren lezen, schrijven en rekenen écht begint? Je kunt je voorstellen dat levensbeschouwing er dan bij in schiet. Maar niet bij juf Janet van groep 3. 'Deze basisvaardigheden zijn juist een voorwaarde voor leren.'
Janet Havinga staat al 40 jaar voor de klas. De leerkracht van de Amalia-Astroschool in Baarn geeft les aan groep 3, samen met haar duo-collega. 'Ik ben de oudste leerkracht op school en ik werk samen met de jongste', lacht Janet. Het onderwijs trok haar van jongs af aan. 'Als klein meisje keek ik op tegen mijn nichtje, zij was kleuterjuf. Het zit in mijn bloed denk ik.'
Bevlogenheid
Groepsvorming staat centraal, deze eerste weken van het schooljaar. Zeker in de groep van Janet, waarin drie kleutergroepen samenkwamen. 'Het is een dynamische groep, maar ik geniet er ontzettend van. Door het bieden van structuur zie ik dat het ons lukt.' Maar ook aandacht voor levensbeschouwing speelt een grote rol. 'Groep 3 is voor een kind een heel grote stap. Hierbij denken we vooral aan het cognitieve aspect. Maar volgens mij schep je met levensbeschouwing de voorwaarden om tot leren te komen. Je creëert veiligheid in de klas. Levensbeschouwing draait om hoe je in het leven staat. Wat vind je belangrijk, hoe ga je om met de ander? Dit zijn basisvaardigheden! Het zorgen voor een vertrouwensband met elkaar en voor welbevinden in de klas is een superbelangrijke taak van ons als leerkrachten. Dat is ook mijn bevlogenheid, daarom doe ik het zo graag.' Volgens Janet werkt de kracht van levensbeschouwing ook na de basisschool door. 'Wij poten een zaadje en ik hoop dat het iets positiefs mag brengen. Dat kinderen terugkijken op een veilige schooltijd, waarin ze zich gezien voelden. En dat we ze dankzij voldoende bagage konden meegeven waardoor ze écht kunnen zijn wie ze zijn.'
Kinderen laten zijn wie ze zijn. Dat geef je mee met levensbeschouwing.
Identiteit
De Amalia-Astroschool gebruikt al sinds 2007 de methode Trefwoord. 'Ik gebruik de Bijbelverhalen graag, ik vind dat een belangrijke start van de dag, zeker als christelijke school. Bij mij zit dit in mijn DNA, maar sommige collega’s zijn er verlegen mee en dat snap ik. Toch hebben we afgesproken om de verhalen uit de Bijbel in elke klas te vertellen, dit hoort bij onze identiteit. Ik ga er dan graag met collega’s over in gesprek: hoe kun je dit goed en geloofwaardig doen? "Samen op eigen wijze" is de slogan van onze school. Die geldt niet alleen voor de leerlingen, maar zeker ook voor ons als leerkrachten.'
Mijn tip voor andere leerkrachten? Wees echt, laat jezelf zien.
Kalenderplaat
De methode geeft houvast, maar wordt door Janet ook flexibel ingezet. 'Hoewel het niet altijd makkelijk is, probeer ik de verhalen altijd in het licht van de dag te zetten. Daarbij is levensbeschouwing erg verweven in hoe je met elkaar omgaat. Dat begint al met hoe het lokaal eruit ziet. Deze week lag er een druif op de grond. "Die is niet van mij" werd er geroepen toen ik vroeg om het even op te pakken. "Kip ik heb je", dacht ik, en zo kwamen we op de leefbare wereld. Ik pakte de kalenderplaat van Trefwoord erbij en we zagen hierop een meisje opruimen. Zo kwamen we op de bermbrigade in Baarn, een paar kinderen kenden het. Je moet het met elkaar beleven, doorleven. Natuurlijk ruimen ze na dag 1 echt niet meteen elkaars spullen op. Maar toch, dat is dat zaadje.'
'Op het digibord van Trefwoord staat heel veel materiaal. Ik ben bijvoorbeeld blij met de beeldverhalen (abonnees van onze methoden ontvangen gratis toegang tot Bijbelverhalen op school, red,) die nu heel makkelijk toegankelijk zijn. En met de liedjes. "Zingen maakt blij!", roep ik altijd in de klas. Ik gebruik niet alles, dat hoeft ook niet. Soms stap ik van het thema af. Als op maandagmorgen een kind vertelt dat zijn papa en mama gaan scheiden, hebben we het natuurlijk daarover. Dat is ook levensbeschouwing: bezig zijn met wat er leeft in de groep. Ik doe dat bijvoorbeeld met de viertafel in de klas. Nu ligt daar de eerste kastanje die we vonden. Maar er brandt ook altijd een kaarsje "voor lief en leed".'
Jezelf laten zien
'Dat lief en leed deel ikzelf ook. Net als bij leerlingen gaat bij mij soms ook niet alles zoals ik wil. Waar mogelijk deel ik dat met kinderen. Wees echt, geloofwaardig, dat is een tip die ik andere leerkrachten mee zou willen geven als het gaat om levensbeschouwing. Laat jezelf zien.' En is levensbeschouwing dan alleen iets voor religieuze scholen? 'Zeker niet', vindt Janet. 'We zijn met elkaar bezig om deze wereld een betere wereld te laten zijn, voor iedereen. Als we om ons heen kijken zien we hoeveel bedreiging er op die wereld afkomt. Levensbeschouwing vind ik: hoe sta je in het leven, wat is belangrijk. Niet alleen voor jou, maar óók voor de ander. Omzien naar de ander. Dat hoort iedereen te doen, op elke school.'
Vraag een gratis proefnummer van Trefwoord aan!
Nieuwsgierig geworden naar het lesmateriaal van Trefwoord? Vraag dan gratis en vrijblijvend een proefnummer aan. Zo kun je zelf ontdekken wat de lesmethode te bieden heeft en hoe je het materiaal kunt gebruiken om te integreren met het lesprogramma op jouw school.