Geloof en onderwijs in balans: Hoe CNS De Triangel ruimte geeft aan diversiteit
Persoonlijke verhalen van leerkrachten Eline en Charlotte
Op christelijke basisschool CNS De Triangel in Lunteren spelen geloof en onderwijs een belangrijke rol in het dagelijks lesgeven. Maar hoe geef je vorm aan christelijke identiteit op een school waar niet alle leerlingen en leerkrachten in dezelfde mate een religieuze achtergrond hebben? Hoe maak je als leerkracht geloofsverhalen toegankelijk en betekenisvol voor álle kinderen, ongeacht hun opvoeding?
Leerkrachten Eline (groep 6) en Charlotte (groep 1/2) delen hun ervaringen en laten zien hoe de school diversiteit omarmt, zonder haar identiteit te verliezen.
Een passie voor lesgeven en verhalen vertellen
Zowel Eline als Charlotte hebben een grote passie voor lesgeven en zien het als hun missie om kinderen niet alleen kennis bij te brengen, maar hen ook te inspireren en te begeleiden in hun persoonlijke ontwikkeling. Charlotte staat inmiddels vijf jaar als leerkracht in de kleuterklassen en is al meerdere jaren actief in de leerteams burgerschap en identiteit. In haar klas zitten veel kinderen die thuis weinig tot niets meekrijgen over het christelijk geloof. Dat maakt haar rol als leerkracht extra bijzonder: ‘Sommige kinderen hebben nog nooit een gebed uitgesproken of een Bijbelverhaal gehoord. Ik vind het mooi om hen daarin mee te nemen en het geloof tastbaar te maken door verhalen te vertellen die aansluiten bij hun belevingswereld.’
Eline heeft een achtergrond in culturele antropologie en geeft les aan groep 6. Ze is ook betrokken bij de leerteams identiteit en burgerschap en heeft een grote interesse in levensbeschouwing en zingeving. Voor haar is het essentieel om verhalen op een manier te brengen die kinderen raakt: ‘Het mooie aan verhalen is dat je ze op allerlei manieren kunt vertellen. Soms spelen we als leerkracht een Bijbelverhaal na in kostuum, soms koppelen we het aan de actualiteit. Op die manier wordt het meer dan alleen een verhaal; het wordt iets waar kinderen zelf betekenis aan kunnen geven.’
Sommige kinderen hebben nog nooit een gebed uitgesproken of een Bijbelverhaal gehoord. Ik vind het mooi om hen daarin mee te nemen en het geloof tastbaar te maken door verhalen die aansluiten bij hun belevingswereld.
– Charlotte, leerkracht groep 1/2
Spelenderwijs leren en beleven
Tussen de onderbouw en bovenbouw zitten grote verschillen in hoe kinderen leren en informatie verwerken. Toch is het volgens hen niet moeilijk om de leerlingen mee te nemen in levensbeschouwelijk onderwijs. Charlotte vertelt: ‘Bij jonge kinderen draait alles om beleving. Je kunt een verhaal vertellen, maar als je het uitbeeldt en kinderen actief meeneemt in het verhaal, wordt het pas écht een ervaring. We doen dit bijvoorbeeld door Bijbelverhalen als een toneelstuk na te spelen of door liedjes en bewegingen toe te voegen. Zo raken ze betrokken en onthouden ze het veel beter.’
Ook in de bovenbouw wordt de kracht van verhalen ingezet, maar dan op een andere manier. Eline merkt dat oudere kinderen vaak bewuster nadenken over geloof en dat het soms ook leidt tot mooie reacties van ouders: ‘Soms hoor ik van ouders dat hun kind ineens wilde bidden voor het eten of thuis een Bijbelverhaal navertelde. Dat zijn mooie momenten, omdat het laat zien dat het niet alleen in de klas blijft, maar ook in hun dagelijks leven doorklinkt.’
Dat sommige gezinnen nog nooit met geloof in aanraking zijn gekomen, maakt het extra belangrijk om open in gesprek te gaan met ouders en uit te leggen wat de identiteit van de school inhoudt. ‘We krijgen vaak terug in oudergesprekken dat ouders zien dat hun kinderen iets oppikken van het geloof. Dat zet hen soms aan het denken, en dat is precies wat we willen: ruimte geven voor reflectie en dialoog,’ vertelt Charlotte.
Ruimte voor diversiteit binnen de christelijke identiteit
CNS De Triangel is een school met een christelijke identiteit, maar binnen die identiteit is er veel ruimte voor eigen invulling. Niet alle leerkrachten en leerlingen hebben dezelfde mate van overtuiging, en de school vindt het belangrijk om een balans te vinden tussen traditie en inclusiviteit. ‘We willen dat in iedere klas een paar basisrituelen worden nageleefd’, legt Charlotte uit, ‘zoals de dag beginnen met bidden en zingen. Maar hoe je dat invult, is aan de leerkracht. We zijn flexibel met hoe we de verhalen uit Kind op Maandag inzetten. Zo kunnen we het persoonlijk en betekenisvol maken voor elke groep.’
Verhalen worden bijvoorbeeld niet simpelweg voorgelezen, maar verteld. Dit betekent dat leerkrachten zich goed voorbereiden en de verhalen op een meeslepende manier brengen, vaak met interactie en spel. Dit maakt de lessen levendiger en zorgt ervoor dat kinderen zich er meer in kunnen verplaatsen. ‘Door verhalen te vertellen in plaats van voor te lezen, stappen we in de rol van de personages en betrekken we de kinderen in het verhaal. Ze kunnen meedoen, vragen stellen en het op hun eigen manier beleven. Dat maakt een wereld van verschil,’ zegt Eline.
"Ouders vertellen me soms dat hun kind thuis ineens wilde bidden. Dat zijn mooie momenten, omdat het laat zien dat wat we op school doen, ook echt iets met hen doet."
– Eline, leerkracht groep 6
Weekopeningen en interactieve geloofsbeleving
Elke maandag wordt de week geopend met een weekopening voor de onderbouw van 200 leerlingen, alsook een weekopening voor de bovenbouw met hetzelfde aantal leerlingen. Dit is een vast moment waarop een Bijbelverhaal wordt geïntroduceerd en gekoppeld aan een actueel thema of iets anders dat het verhaal tot leven brengt. ‘We proberen het altijd interactief te maken, bijvoorbeeld met een quiz, een toneelstuk of een stelling waar kinderen over kunnen nadenken. Zo wordt het geloof niet iets abstracts, maar iets dat direct raakt aan hun dagelijks leven,’ vertelt Eline.
Gedurende de rest van de week wordt er in de klas verder gewerkt met de thema’s. Daarbij wordt veel aandacht besteed aan actieve en creatieve werkvormen, zoals zingen, tekenen en gespreksrondes. ‘We zoeken steeds naar nieuwe manieren om kinderen te betrekken. Sommige kinderen leren door te luisteren, anderen door te doen. Daarom is afwisseling zo belangrijk,’ zegt Charlotte.
Bidden tastbaar maken: De gebedsbox
Een van de initiatieven op school is de gebedsbox, waarin kinderen briefjes met hun gebeden kunnen stoppen. Dit kan van alles zijn, van zorgen over een zieke kip, tot dankbaarheid voor een mooie dag. ‘We bidden er samen voor en het kind krijgt een kaartje terug met een boodschap dat we ervoor hebben gebeden. Dat geeft hen het gevoel dat hun gevoelens ertoe doen en dat ze gehoord worden,’ vertelt Eline.
Charlotte vult aan: ‘Kinderen nemen dit heel serieus. Ze stoppen er gebedspunten in over van alles: van hun opa tot iets waar ze bang voor zijn. Het is mooi om te zien hoe ze leren dat ze hun zorgen mogen delen en dat er naar hen wordt geluisterd.’
Geloof verbindt: Samen met ouders en de gemeenschap
Naast een weekopening wordt ook een weeksluiting georganiseerd, waar een christelijk element aan wordt toegevoegd. Daarnaast worden de ouders betrokken bij de geloofsbeleving, bijvoorbeeld met een Passion-tocht door het dorp tijdens Pasen, waarbij ouders en kinderen samen optrekken. ‘Het is belangrijk dat geloof niet alleen binnen de school blijft, maar ook thuis een plek krijgt. Door ouders mee te nemen in wat we doen, maken we geloof toegankelijk voor iedereen,’ zegt Charlotte. Eline benadrukt dat, hoewel iedereen zich bewust is van de christelijke identiteit van de school, er altijd ruimte is voor een open dialoog: ‘We willen dat iedereen zich welkom voelt, of ze nu gelovig zijn of niet. Het gaat erom dat we elkaar begrijpen en respecteren en dat we een omgeving creëren waarin kinderen kunnen groeien, zowel in kennis als in levensbeschouwing.’
Met deze aanpak laat CNS De Triangel zien dat geloof en onderwijs hand in hand kunnen gaan. Door verhalen te vertellen, verbinding te zoeken en interactieve werkvormen te gebruiken, wordt geloof toegankelijk en betekenisvol voor alle kinderen en ouders, ongeacht hun achtergrond.
Vraag een gratis proefnummer van Kind op Maandag aan!
Nieuwsgierig geworden naar het lesmateriaal van Kind op Maandag? Vraag dan gratis en vrijblijvend een proefnummer aan. Zo kun je zelf ontdekken wat de lesmethode te bieden heeft en hoe je het materiaal kunt gebruiken om te integreren met het lesprogramma op jouw school.