‘Kleuters zijn hartstikke nieuwsgierig’
Gertiena Muurling geeft les aan groep 1/2 van basisschool De Vink in Voorschoten. De school omarmt diversiteit en dat doet juf Gertiena ook in haar lessen levensbeschouwing. ‘Ik zoek met de klas naar wat ons samen bindt.’
‘Vandaag ging de les in Hemel en Aarde over de schepping van de aarde. Ik heb daarbij de Koran en de Bijbel naast elkaar gelegd en leerlingen de overeenkomsten aangewezen.’ Kijken naar wat je met elkaar deelt, dat is de kern van de lessen levensbeschouwing door de Voorschotense juf. ‘Ik ben zelf christelijk en ik vind het mooi om dit uit te dragen in de klas, maar daarbij probeer ik altijd contact te zoeken met kinderen met een andere achtergrond.’ Om leerlingen te laten zien dat ze in veel hetzelfde zijn, gebruikt Gertiena aanknopingspunten als vriendschap, eerlijkheid en respect, terugkerende thema’s in álle geloven.
Diversiteit omarmen
‘We mogen op deze wereld allemaal op onze eigen manier leven, maar wel altijd met respect voor de ander. Het respect voor andere geloven is nog weleens ver te zoeken. Er is niet één manier om te geloven, ik hoop dat mijn leerlingen dat meenemen uit de lessen levensbeschouwing. Dat ze nieuwsgierig blijven naar anderen, en naar hun eigen geloof. Natuurlijk zijn er ook verschillen. Levensbeschouwing laat kinderen beseffen dat die verschillen er zijn om van te leren.’
De groep 1/2 van Gertiena is een multiculturele groep, op de hele school vind je veel verschillende nationaliteiten en geloven. De wijze waarop de school – een samenvoeging van rooms-katholiek en openbaar onderwijs – levensbeschouwing een plek gaf in haar leerplan sluit hierbij aan. ‘Wij zijn een school die diversiteit omarmt’, legt Gertiena uit.
Ouders in de klas
Ouders kiezen heel bewust voor de diverse school, vertelt Gertiena. Het mooie is dat zij zelf ook een belangrijke rol spelen in de lessen levensbeschouwing. Gertiena: ‘Hemel en Aarde biedt aandachtspunten om met de kinderen over na te denken, maar ik probeer hier altijd iets aan toe te voegen. Ik merkte dat ik met de islamitische kinderen makkelijker contact maak dan met kinderen die bijvoorbeeld hindoe zijn. Dat vind ik lastiger omdat ik dat geloof niet goed ken. Wij vieren als katholieke en openbare basisschool feesten als Kerstmis, Pasen en carnaval, maar staan ook stil bij andere rituelen. Dus de ramadan en het Suikerfeest, maar ook Divali, het lichtjesfeest, en het Offerfeest. Ik nodig dan ouders uit in de klas die de kinderen over dit ritueel vertellen en als het past, vieren we het feest samen. Je ziet dat het verhaal dan gaat leven bij kinderen. Ook kleuters zijn hartstikke nieuwsgierig. “Waarom doen jullie dat zo?” vragen ze regelmatig aan de ouder die komt vertellen.’
Er is niet één manier om te geloven, ik hoop dat mijn leerlingen dat meenemen uit de lessen levensbeschouwing.
Van naast naar met elkaar
Gertiena let er in de lessen levensbeschouwing goed op dat ze aansluiten bij de belevingswereld van haar kleuters. ‘Laatst kwam in een methodeles tellen met pepernoten aan bod. Dat kon ik met mijn leerlingen nog niet doen: de stoomboot was nog niet in Nederland! Het thema ‘Welkom’ van Hemel en Aarde aan het begin van het schooljaar vond ik bijvoorbeeld wel heel passend voor jonge kinderen. Het ging over waar je vandaan komt en welke rituelen je thuis hebt. Ik vroeg hoe de kinderen hun verjaardag vierden. De een doet dat met cadeautjes, de ander krijgt veel visite. De verschillen hebben niet eens altijd te maken met een andere religie, maar ook dat sommigen het niet altijd breed hebben thuis.’ Gertiena ziet hier een overlap tussen levensbeschouwing en burgerschap en pleit ervoor beide vakgebieden meer met elkaar te verbinden. ‘Ik probeer te stimuleren dat kinderen op zo’n moment met elkaar in gesprek gaan, elkaar vragen stellen. Bij de jongste kleuters is het nog veel eenrichtingsverkeer, maar de oudste kleuters hebben echt wel oog voor de ander. “Bij mijn klasgenoot gaat het anders dan bij mij.” Je ziet het verschuiven van meer ‘naast elkaar’ naar meer ‘met elkaar’.’
Bij elk kind gaat het thuis anders, zeker bij de kinderen uit de diverse klas van Gertiena. Toch kan ze het niet vaak genoeg benadrukken: focus niet op de verschillen! ‘Mijn tip voor leerkrachten in dezelfde situatie: Stel jezelf de vraag: Wat bindt mij met de methode en wat bindt mij met de klas? Zoek naar raakvlakken en naar wat jullie samen bezighoudt. Juist omdat je dan ook als samenleving makkelijker met elkaar kunt verbinden.’
Vraag een gratis proefnummer van Hemel en Aarde aan!
Nieuwsgierig geworden naar het lesmateriaal van Hemel en Aarde? Vraag dan gratis en vrijblijvend een proefnummer aan. Zo kun je zelf ontdekken wat de lesmethode te bieden heeft en hoe je het materiaal kunt gebruiken om te integreren met het lesprogramma op jouw school.
